Uzm. Dr. OSMAN GÜLSEVER Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
İlgili yazılar
2-3 Haftayı Geçmiş İse…
Öksürük çocuklarda çok sık görünen bir bulgudur. Çocuklarda nezle, burun tıkanıklığı, boğaz enfeksiyonu gibi basit etkenler ve grip, kulak enfeksiyonu, krup, bronşit, zatürre, astım gibi daha ciddi solunum yolları hastalıkları öksürüğe neden olabiliyor.
Neden Olur?
Nezle, boğaz enfeksiyonu gibi hastalıklarda pek çok şikayet yaşarız. Ateş, boğazda batma hissi, halsizlik gibi şikayetler bu tür hastalıkların belirgin semptomlarıdır. Özellikle aileler, çocuklarındaki öksürüğü fark edip endişelenirler. Öksürük, aslında bir hastalık değil, bir tepkidir. Solunum yollarına gelen yabancı cisim, balgam, iltihap ve akıntı gibi tehditlere karşı, solunum yollarını korumaya yönelik verdiğimiz bir tepkidir. Öksürük refleksini durdurmak değil neden olan durumları ortadan kaldırmak doğrudur.
Öksürük Nedenleri
Çocuklarda nezle, burun tıkanıklığı, boğaz enfeksiyonu gibi basit etkenlerden grip, kulak enfeksiyonu, krup, bronşit, zatürre, astım gibi daha ciddi solunum yolları hastalıkları öksürüğe neden olabiliyor. Ayrıca yabancı cisim, alerji, sigara, reflü, kistik fibrozis, kitle, tümör gibi faktörler de sebeplerden bazılarıdır. Öksürüğün ne zaman olduğu sebep konusunda bize fikir verir. Örneğin; havlama tarzında olursa krupta, iç çeker gibi öksürük boğmacada, göğüste hırıltıyla birlikte ise astımda görülüyor.
Ani başlayan ve morarmanın eşlik ediyorsa yabancı cisim yutmada (aspirasyonu) ortaya çıkıyor.
Çocuğunuzun öksürükle birlikte kusması varsa, gece öksürükleri artıyorsa; sebep reflü olabiliyor.
Özellikle üst solunum yolu enfeksiyonuna bağlı öksürükler de gece gözleniyor.
Öksürük öğürme refleksini uyararak kusmaya neden olabiliyor. Kusmanın devam etmemesi bir sorun olmadığına işaret ediyor.
Öksürük Balgamlı İse…
Rahatsızlık tespit edilirken; zamanı, şekli (balgamlı, kuru, havlama), nasıl başladığı (ani, beslenme ve efor sonrası, toz ve alerjenlere karşı), çocukta hangi şikayetlerin eşlik ettiği (ateş, hırıltılı solunum, nefes darlığı, burun tıkanıklığı, kusma, kilo kaybı, gece terlemesi) gibi durumlar mutlaka göz önünde bulundurulmalı. Şikayet 2-3 haftayı geçmişse, hırıltı ile birlikte görülüyorsa, çocuğun ateşi olmadığı halde devam ediyorsa, tekrarlıyorsa, hapşırık, burun tıkanıklığı ve kaşıntı da varsa, öksürük nedeninin alerjik olma olasılığı çok yüksektir. Yine kreşe giden çocuklarda üst üste gelen soğuk algınlığı, öksürüğün haftalarca sürmesine neden olabiliyor. Sonuç olarak çocuğun öksürüğü üç günü geçiyorsa, öksürük giderek artıyorsa, ateş, nefes darlığı ve morarma eşlik ediyorsa, ani başlamış ve havlar tarzı öksürüyorsa mutlaka bir doktora götürüp muayene ettirmeli.
Nasıl Geçer?
Genel durumu iyi, ateşi, hırıltılı solunum gibi nefes alma problemi olmayan çocuklar evde izlenebilir. Bu gibi durumlarda en iyi ilaç; ılık sudur. Bol su ve sıvı alımı, çocuğunuzun boğazını yumuşatarak rahatlama sağlar. Burun tıkanıklığı varsa, deniz suyu veya fizyolojik serumlar ile açabilirsiniz. Hava kuruluğunda da öksürük olabileceğinden, alerji dışı öksürük nedenlerinde ve basit üst solunum yolu enfeksiyonlarında uygun nemi sağlamak için su buharından faydalanabilirsiniz. Evinizde gün içerisindeki nem ortamını yaklaşık yüzde 50 seviyelerinde tutmak çocuk ve bebeklerinizin öksürük sorununa iyi gelecektir. Evi nemlendirmek için soğuk buhar makinesi kullanıyorsanız bu cihazların bakımını ve temizliğini ihmal etmemelisiniz. Çocuğa gelişigüzel öksürük şurubu ve antibiyotik vermek yerine doktor kontrolünde ilaçlar kullanılmalıdır.
Bebeklerde Öksürük…
Bebek 6 aydan daha küçükse dikkatle izlenmelidir. Aksi takdirde öksürüğe neden olan altta yatan hastalık daha ciddi sorunlara neden olabilir. Basit gibi görünse de bebeklerde görülen öksürük ihmal edilmesi halinde bronşit ya da zatürreye dönebilir. Bu nedenle bebekleri üç aydan küçük olan aileler çocuklarını doktora götürmelidir.
Eşlik Eden Diğer Sorunlar Varsa
Bebek ya da çocuğunuzda öksürük ile birlikte başka bazı belirtiler de görülüyorsa bekletmeden doktora gitmeniz gerekir. Bu belirtileri şöyle sıralayabiliriz;
- Çocuğunuzun ateşi yüksekse,
- Halsiz ve yorgun görünüyorsa,
- Göğsünün ağrıdığını söylüyorsa,
- Çocuğunuz sık sık, hızlı bir şekilde nefes alıp veriyorsa,
- Nefes alıp verirken hırıltı sesi geliyorsa,
- Yüzünde, dudaklarında maviye yakın bir renk değişimi varsa,
- Güçlükle nefes alıp verebiliyorsa,
- Kan geliyorsa mutlaka bir çocuk doktoruna muayene ettirmelisiniz.
Bu içerik faydalı oldu mu?
